Bảng màu biển nhiệt đới: xanh ngọc, xanh cô-ban, cát trắng kèm mã màu

Bảng màu biển nhiệt đới xoay quanh ba nhóm: cát trắng ngà ở bờ, xanh ngọc ở chỗ nước nông trên nền cát, và xanh cô-ban đậm ở chỗ nước sâu, thêm xanh lam của trời và trắng của bọt sóng. Dưới đây là hai bảng màu kèm mã HEX gợi ý, một cho ngày nắng, một cho ngày biển động âm u, cùng cách phối để dùng ngay cho tranh, thiệp, slide hay góc phòng. Mã màu là gợi ý lấy theo mắt từ cảnh điển hình, không phải mã chuẩn của một màu nào.

Biển nhiệt đới có những màu gì

Nhìn một bãi biển đảo vào buổi trưa nắng, mắt ta đi qua một dải màu nối tiếp từ bờ ra khơi. Trên bờ là cát khô sáng gần như trắng. Mép sóng là cát ướt sẫm hơn, ngả vàng xám. Nước ngay bờ trong vắt, gần như không màu, để lộ cát đáy. Ra xa thêm vài chục mét, nước sâu hơn trên nền cát trắng thành xanh ngọc, xanh lơ sáng. Chỗ có đá ngầm, cỏ biển hay san hô dưới đáy thì loang những mảng xanh thẫm, nâu tím. Xa hơn nữa, nước sâu chuyển sang xanh lam đậm, xanh cô-ban. Trên cùng là trời xanh nhạt dần về phía chân trời, và những đường bọt sóng trắng chạy ngang.

Vì sao nước biển xanh và vì sao chỗ nông trên cát trắng lại thành xanh ngọc đã có bài riêng; ở đây chỉ cần nhớ một điều để dùng màu cho đúng: độ sâu và màu đáy quyết định sắc xanh. Nông trên cát thì sáng và ngả lục, sâu thì tối và ngả lam. Vì vậy một bảng màu biển "thật" luôn có ít nhất hai sắc xanh khác nhau về độ sáng, chứ không phải một màu xanh duy nhất.

Bảng màu biển ngày nắng

Bảng này lấy theo cảnh bãi biển cát trắng, nước trong vào khoảng giữa buổi sáng đến đầu giờ chiều. Mã HEX là màu gợi ý trên màn hình.

Đọc bảng màu này thế nào

Hai màu cát là nền: chúng ấm nhẹ, giúp cả bảng không bị lạnh tanh. Bốn sắc xanh xếp từ sáng đến tối: xanh lơ, xanh ngọc, xanh thẫm, xanh cô-ban. Đây là "xương sống" của bảng: dùng đủ cả bốn độ sáng thì hình có chiều sâu như biển thật. Xanh trời được tách riêng vì nó ngả lam và nhạt hơn xanh ngọc; đặt trời và nước cùng một mã là lỗi hay gặp khiến tranh biển phẳng như tờ giấy. Trắng bọt sóng là màu dùng ít nhất nhưng quan trọng, vì nó là chỗ sáng nhất của cả khung cảnh.

Bảng màu biển ngày âm u, biển động

Biển không phải lúc nào cũng xanh ngọc. Ngày nhiều mây, gió mùa đông bắc hay trước một cơn dông, màu biển chuyển hẳn sang những sắc xám xanh, xám chì. Bảng này hợp cho thiết kế cần vẻ trầm, tĩnh, hoặc tranh vẽ cảnh biển mùa gió.

Điều đáng chú ý là bảng âm u không hề "buồn" nếu dùng đúng. Các sắc xám ở đây đều ngả xanh rất nhẹ, nên vẫn gợi biển chứ không gợi bê tông. Khi cần một chút sức sống, chỉ cần thêm một điểm nhấn nhỏ màu ấm như cam phao cứu sinh hay vàng đèn tàu, đúng như ngoài đời ta nhìn thấy một con thuyền sơn màu giữa biển xám.

Những bộ ba màu dùng ngay

Không phải lúc nào cũng cần cả tám màu. Dưới đây là vài bộ ba lấy từ bảng ngày nắng, đã đủ cho một tấm thiệp, một slide hay một bức tranh nhỏ:

• Nhẹ và sáng: cát trắng san hô #F4EFE3, xanh lơ nước nông #A8E6E0, xanh thẫm rạn đá #2E6E73. Nền sáng, mảng xanh nhạt, chữ đậm dễ đọc. Hợp thiệp mời mùa hè, poster sự kiện ngoài trời.
• Tươi và nổi: trắng bọt sóng #FBFCFA, xanh ngọc #3FC1BC, xanh cô-ban #1B4F9C. Tương phản rõ, hợp tiêu đề lớn, biểu tượng.
• Ấm và êm: cát ướt #D9C8A9, cát trắng #F4EFE3, xanh ngọc #3FC1BC. Phần lớn là cát, xanh ngọc chỉ làm điểm nhấn. Hợp góc phòng, bao bì sản phẩm thiên nhiên.

Một mẹo khi phối: để màu sáng chiếm phần lớn diện tích, màu trung bình chiếm phần vừa, và màu đậm nhất chỉ dùng ít. Biển thật cũng vậy: nhìn một tấm ảnh bãi biển sẽ thấy cát và trời chiếm phần lớn, xanh cô-ban chỉ là một dải ở chân trời.

Biển đâu cũng xanh ngọc? Những biến thể theo vùng

Bảng ngày nắng ở trên hợp với những bãi cát trắng, nước trong, ít phù sa. Ở Việt Nam, không phải bãi biển nào cũng thế, và đó là điều nên biết trước khi lấy màu.

• Biển gần cửa sông: nước nhiều phù sa, ngả xanh lục đục hoặc vàng nâu ở gần bờ. Nếu vẽ biển vùng này, thay xanh ngọc bằng một màu xanh lục xám, thêm một dải nâu vàng ở mép bờ.
• Bờ đá bazan: như ở đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi), đá đen làm nước sát bờ trông tối hơn, xanh lam đậm hơn. Đá đen #2B2B2D trở thành một màu chính chứ không chỉ là điểm nhấn.
• Bãi cát vàng: nhiều bãi biển miền Trung có cát vàng nhạt chứ không trắng, nên đổi cát trắng san hô sang một sắc vàng kem ấm hơn.
• Đầm phá, vũng kín gió: nước tĩnh, phản chiếu trời rõ, màu nước ngả xanh lam nhạt và ít bọt sóng.

Lấy màu từ chính tấm ảnh bãi biển mình định vẽ bao giờ cũng tốt hơn dùng một bảng màu chung. Bảng ở đây là điểm khởi đầu, không phải khuôn.

Lỗi hay gặp khi dùng bảng màu biển

1. Xanh ngọc quá chói. Xanh ngọc trên màn hình rất dễ bị đẩy quá rực. Ngoài đời, xanh ngọc nằm cạnh cát và trời nên dịu hơn nhiều. Nếu thấy chói mắt, giảm độ rực xuống một chút hoặc tăng diện tích màu cát.
2. Thiếu màu tối. Bảng chỉ có màu sáng và trung bình thì hình thành nhạt nhoà, chữ khó đọc. Luôn giữ một màu đậm như xanh thẫm rạn đá hay xanh cô-ban cho chữ và nét.
3. Trời và nước cùng một màu. Như đã nói, trời ngả lam nhạt, nước ngả lục hoặc lam đậm. Tách hai màu này ra là tranh có đường chân trời.
4. Cát trắng tinh. Dùng trắng tuyệt đối cho cát làm hình lạnh và giống giấy trắng chưa tô. Cát thật luôn hơi ấm.
5. In ra khác màn hình. Mã HEX là màu cho màn hình; khi in, màu xanh ngọc và xanh cô-ban thường bị lệch. Nên in thử một trang trước khi in nhiều.

Bài tập nhỏ: tô một dải biển năm bậc

Lấy một tờ giấy dài, chia làm năm ô ngang từ dưới lên. Ô dưới cùng tô màu cát, ô thứ hai xanh lơ nhạt, ô thứ ba xanh ngọc, ô thứ tư xanh cô-ban, ô trên cùng xanh trời nhạt. Kẻ thêm một hai đường trắng lượn sóng giữa ô cát và ô xanh lơ. Chỉ với năm ô màu đặt đúng thứ tự, tờ giấy đã thành một bãi biển nhìn từ bờ ra khơi. Làm lại với bảng ngày âm u để thấy cùng một bãi biển đổi tâm trạng thế nào. Với học sinh nhỏ, bài này dùng bút chì màu hay sáp màu đều được; trên máy, có thể vẽ năm hình chữ nhật và điền mã màu.