Bảng màu mùa xuân: sắc pastel từ hoa đào, hoa mơ và lộc non

Bảng màu mùa xuân là những sắc pastel nhẹ lấy từ hoa đào hồng phai, hoa mơ trắng ngà, lộc non xanh nõn và bầu trời xám sáng của những ngày mưa bụi, điểm thêm hồng đậm của nụ đào và nâu sẫm của cành. Bài này đưa hai bảng màu kèm mã HEX gợi ý, một cho hoa, một cho lộc non và nền cảnh, cùng cách dùng pastel sao cho không bị nhạt nhoà. Mã màu là gợi ý lấy theo mắt từ cảnh điển hình, không phải mã chuẩn.

Vì sao màu xuân lại là pastel

Pastel là những màu có độ sáng cao và độ rực vừa phải, giống như màu tươi được pha thêm trắng. Mùa xuân ở Bắc Bộ và vùng núi phía Bắc tạo ra đúng loại màu ấy vì ba lẽ. Thứ nhất, nhiều hoa xuân có cánh mỏng màu nhạt: đào phai, mơ, mận, lê trắng. Thứ hai, lộc non mới nhú có rất ít diệp lục, nên xanh nhạt ngả vàng, có khi ánh hồng đỏ. Thứ ba, trời xuân miền Bắc hay có mây mỏng và mưa bụi, ánh sáng mềm và sáng đều, không có những mảng tối gắt; mọi màu trong khung cảnh đều như được phủ một lớp voan.

Đó là lý do bảng màu xuân "thật" khác bảng màu mùa hè: không có màu nào quá đậm chiếm diện tích lớn. Màu đậm chỉ xuất hiện ở những chỗ nhỏ, như nụ đào, cành cây, mắt lộc, và chính chúng giữ cho cả bảng không tan thành sương.

Bảng 1: Sắc hoa xuân

Đọc bảng hoa

Hãy để ý sự khác nhau giữa hồng đào phai và hồng thắm nụ đào. Ngoài đời, trên một cành đào, nụ chưa nở thường đậm màu nhất, hoa mới nở hồng rõ, hoa nở lâu nhạt dần. Vì vậy trên cùng một cành có đủ ba bậc hồng. Dùng cả ba bậc thì hình hoa sống động; dùng một màu hồng thì hoa trông như in.

Trắng hoa mơ và trắng hồng hoa mận không phải trắng tinh. Cánh hoa trắng ngoài đời luôn hơi ngả ấm hoặc hơi ánh hồng, xanh; một chút ngả màu ấy làm nền trông như giấy dó, như vải, chứ không lạnh như giấy in.

Bảng 2: Lộc non và nền trời xuân

Màu nâu sẫm cành đào là "xương" của cả bảng xuân. Trên một cành đào Tết, chính cái nâu đen gân guốc của cành làm hoa hồng nổi bật. Thiếu màu này, mọi thiết kế pastel đều dễ thành một mảng kẹo bông không có điểm tựa. Với chữ, nên dùng nâu sẫm thay cho đen: đọc rõ mà không nặng nề.

Hồng đồng lộc đỏ là một màu ít người nghĩ tới. Nhiều cây có lộc non màu đỏ hồng, nâu đồng trước khi chuyển xanh; chuyện vì sao có bài riêng ở mục sắc lá. Thêm màu này vào cạnh xanh nõn cho cảm giác đầu xuân rất thật.

Phối sẵn: bốn bộ màu xuân

• Cành đào Tết: trắng hoa mơ #FAF5EE làm nền, hồng đào #EFA0B2 cho hoa và mảng chính, nâu sẫm cành đào #5E4038 cho chữ và nét. Hợp thiệp Tết, lời chúc, bao lì xì tự làm.
• Mưa bụi tháng Hai: xám sáng mưa bụi #D9DEDF làm nền, hồng đào phai #F6C6CF và xanh nõn lộc non #D3E8A8 cho mảng, xám rêu #7E8072 cho chữ. Dịu, hơi mơ màng, hợp ảnh bìa, trang thơ.
• Vườn mơ trắng: trắng hồng hoa mận #F7E8EA, xanh mạ xuân #A8D58B, nâu sẫm #5E4038. Thanh, sạch, hợp sản phẩm cho trẻ nhỏ, trang tin trường học.
• Xuân rộn ràng: xanh lơ trời hửng #BCD6E6 làm nền, hồng thắm nụ đào #D9687E làm điểm nhấn, vàng kem nhị hoa #F3DFA2 cho chi tiết. Tươi hơn, hợp poster hội chợ xuân.

Dùng pastel sao cho không nhạt nhoà

Pastel là bảng màu dễ dùng sai nhất. Màu nào cũng sáng thì mắt không biết nhìn vào đâu, chữ chìm, hình nhoè. Vài nguyên tắc rút ra từ chính cảnh xuân:

1. Luôn có một màu tối. Như cành đào giữa hoa. Chọn nâu sẫm hoặc xám rêu cho chữ và nét chính.
2. Một màu pastel làm chính, các màu khác phụ. Cảnh vườn đào thì hồng chiếm phần lớn, xanh lộc chỉ điểm xuyết. Đừng chia đều hồng, xanh, vàng, tím như nhau.
3. Có một điểm đậm nhỏ. Nụ đào hồng thắm, một chấm vàng nhị hoa: rất nhỏ nhưng làm mắt dừng lại.
4. Nền hơi ấm hoặc hơi xám. Nền trắng tuyệt đối làm pastel trông yếu; nền kem hay xám sáng làm pastel đằm lại.

Thêm một lưu ý khi in: mã HEX là màu trên màn hình, mà các màu pastel rất sáng lại dễ bị mất khi in ra giấy, nhất là giấy hơi vàng hoặc giấy tái chế. Hồng đào phai có thể gần như biến mất, chỉ còn một vệt ửng nhạt. Nếu làm thiệp in, nên in thử một tấm, và khi cần thì đẩy các màu hồng, xanh nõn đậm lên một bậc so với bản trên màn hình. Ngược lại, khi đặt bảng màu này lên điện thoại để làm ảnh nền hay thiết kế bài đăng, màn hình sáng sẽ làm pastel tươi hơn, nên giữ đúng mức nhạt như trong bảng là vừa.

Biến thể: xuân miền núi, xuân đồng bằng, xuân phương Nam

Ở vùng núi phía Bắc, mùa xuân có thêm sắc trắng của hoa mận, hoa mơ trên nền đồi nương nâu xám, đôi chỗ vàng của hoa cải, trời có khi trong xanh và lạnh. Hãy giảm hồng, tăng trắng và xanh lơ, thêm một màu nâu đất cho nương. Ở đồng bằng Bắc Bộ, xuân là đào hồng, lộc non và mưa phùn, đúng bảng trong bài. Ở phương Nam, Tết là mùa khô nắng, sắc chủ đạo là vàng mai, nắng gắt và trời xanh, không còn pastel mưa bụi nữa; nếu làm thiệp Tết cho miền Nam, hãy chuyển sang bảng vàng mai rực hơn thay vì dùng bảng này. Mùa hoa lệch theo nơi và theo năm, nên lấy màu từ chính cảnh mình đang thấy là đúng nhất.

Bài tập: một cành đào ba bậc hồng

Lấy giấy và màu, vẽ một cành cây chữ Y bằng nâu sẫm. Trên cành, chấm năm nụ bằng hồng thắm, bảy bông nở bằng hồng đào, ba bông nở lâu bằng hồng đào phai. Đặt vài chấm vàng kem làm nhị. Cuối cùng thêm vài mầm lá xanh nõn ở đầu cành. Chỉ với năm màu, cành đào đã có đủ già trẻ và có không khí xuân. Làm lại với nền xám sáng thay cho nền trắng để thấy cảm giác mưa bụi hiện ra.