Chọn màu sơn nhà hợp cảnh: vùng biển, vùng núi và vùng đồng quê

Chọn màu sơn nhà hợp cảnh nghĩa là lấy màu từ chính khung cảnh quanh nhà — đất, đá, cây, nước, mái nhà hàng xóm — rồi chọn tường nhạt hơn và dịu hơn những gì mình thấy, để thiên nhiên làm phần rực. Vùng biển hợp các màu sáng, mát, chịu được hơi muối; vùng núi hợp các tông đất và xám ấm, tránh trắng toát chói giữa sương; đồng quê hợp vàng nhạt, trắng ngà, xám, đi cùng mái ngói đỏ. Bài này đưa ra cách làm theo bước, ba bảng màu gợi ý và những lỗi hay gặp.

Nguyên tắc chung: nhà là một phần của cảnh

Một ngôi nhà đứng giữa đồng, ven biển hay trên sườn núi luôn được nhìn cùng cảnh xung quanh. Người đi đường không thấy riêng bức tường, họ thấy bức tường đặt trên nền núi, nền ruộng, nền trời. Vì vậy có ba nguyên tắc dễ nhớ:

1. Để thiên nhiên giữ màu rực nhất. Hoa, lá non, biển, trời chiều luôn rực hơn bất kỳ màu sơn nào. Nếu tường rực hơn cảnh, ngôi nhà sẽ "hét" lên giữa khung cảnh.
2. Lấy màu nền từ vật liệu tại chỗ. Màu đất, đá, cát, gỗ quanh nhà là những màu chắc chắn hợp cảnh, vì chúng chính là cảnh.
3. Nghĩ theo ba lớp: tường (diện lớn nhất) – mái (lớp thứ hai) – chi tiết (cửa, khung, lan can). Tường dịu, mái trầm, chi tiết có thể đậm hơn hoặc nhấn màu.

Cách làm theo từng bước

1. Đứng ở bốn hướng nhìn về nhà: chụp ảnh từ đường, từ ruộng, từ xa nếu có thể. Ghi lại những màu chiếm nhiều diện tích nhất trong ảnh — thường là xanh cây, màu đất, màu trời, màu mái nhà bên cạnh.
2. Chọn một màu đất làm gốc: lấy màu đất, đá hoặc cát quanh nhà làm điểm xuất phát. Màu tường có thể là bản nhạt hơn của màu ấy.
3. Chọn mái: nếu mái đã có (ngói, tôn), coi mái là màu cố định và chọn tường theo nó.
4. Chọn màu chi tiết: cửa, khung cửa, lan can. Có thể lấy một màu lá cây đậm, một màu gỗ, hoặc một màu xám tối để tạo nét.
5. Thử trên tường thật: sơn những mảng mẫu lớn (ít nhất cỡ một tờ giấy lớn) ở hai mặt tường khác hướng. Xem vào sáng sớm, giữa trưa, chiều muộn, khi trời nắng và khi trời mưa.
6. Lùi một nấc: màu trên diện tích lớn và dưới nắng thường trông sáng và rực hơn trên thẻ màu nhỏ. Nhiều người chọn lùi một nấc nhạt và dịu hơn so với màu mình thích ở cửa hàng.

Vùng biển: sáng, mát, chịu muối

Cảnh biển có nền rất mạnh: xanh nước, vàng hoặc trắng cát, trời sáng. Nắng ở biển gắt và phản chiếu từ mặt nước, mặt cát. Hơi muối bám lên tường làm sơn nhanh xuống cấp.

• Màu hợp: trắng ngà (không trắng xanh toát), kem cát, xanh xám nhạt như nước biển ngày mây, xám đá ấm. Chi tiết có thể dùng xanh lam đậm, xanh ngọc thẫm hoặc gỗ nâu.
• Nên tránh: các màu tối toàn bộ mặt tường hướng nắng (hấp thụ nhiệt nhiều), và các màu đỏ tươi, hồng rực trên diện lớn (dễ phai dưới nắng mạnh).
• Lưu ý kỹ thuật: chọn loại sơn ngoại thất dành cho vùng ven biển, xử lý chân tường chống ẩm, rửa muối bám định kỳ nếu có thể.

Vùng núi: tông đất, xám ấm, không trắng chói

Vùng núi có nền xanh thẫm của rừng, xám của đá, trắng của mây và sương. Ánh sáng thay đổi rất nhanh trong ngày; sương mù, mưa và rêu là chuyện thường.

• Màu hợp: vàng đất, nâu đất nhạt, xám ấm như đá, xanh rêu nhạt, trắng ngà ngả xám. Chi tiết có thể là gỗ tự nhiên, nâu sẫm, xanh lá thẫm.
• Nên tránh: trắng toát trên diện lớn — giữa núi xanh, nó như một đốm chói, nhìn rất xa vẫn thấy; các màu "kẹo" như hồng tươi, tím, xanh nõn chuối.
• Lưu ý kỹ thuật: nơi ẩm, rêu mốc nhiều nên chọn sơn có khả năng chống rêu mốc; màu hơi trầm cũng giúp vết ố đỡ lộ hơn.

Nếu nhà ở gần những làng có nhà trình tường, nhà gỗ truyền thống, việc chọn màu gần màu đất địa phương sẽ giữ được bức tranh chung của bản.

Đồng quê: trắng ngà, vàng nhạt cùng mái ngói

Cảnh đồng quê có nền xanh lúa thay màu theo vụ, vàng khi chín, nâu khi cày; tre xanh, mái ngói đỏ nâu, tường vôi cũ. Màu sơn ở đây cần hợp với những thay đổi theo mùa ấy.

• Màu hợp: trắng ngà, vàng nhạt, vàng kem, xám nhạt, hồng đất rất nhạt. Mái ngói đỏ là màu ấm chính, nên tường để dịu.
• Nên tránh: xanh lá tươi trên tường (đua với lúa, cây), cam rực, tím. Những màu này hay gặp ở nhà mới nhưng làm vỡ bảng màu làng.
• Lưu ý: nước mưa hắt, bùn đất bắn lên chân tường. Chân tường có thể sơn một màu sậm hơn hoặc ốp vật liệu chịu bẩn.

Ba bảng màu gợi ý

Các mã HEX dưới đây là gợi ý theo mắt, lấy cảm hứng từ cảnh điển hình của từng vùng. Màu sơn thật cần thử trên tường, vì mỗi hãng, mỗi loại sơn lên màu khác nhau.

Những lỗi hay gặp

• Chọn màu trong nhà, dưới đèn: thẻ màu dưới đèn cửa hàng khác hẳn khi lên tường ngoài trời. Luôn xem mẫu dưới ánh sáng tự nhiên.
• Chọn màu theo ảnh mạng: ảnh đã qua chỉnh màu, lại chụp ở nơi có ánh sáng khác. Một màu đẹp ở phố biển Địa Trung Hải chưa chắc đẹp dưới nắng nhiệt đới.
• Quá nhiều màu trên một nhà: tường một màu, ban công một màu, cột một màu, viền một màu. Ba màu chính là đủ cho phần lớn ngôi nhà.
• Quên nhà hàng xóm: nhà nằm trong một dãy, một xóm. Một màu hợp riêng nhà mình có thể lệch hẳn với cả dãy.
• Quên quy định: trong khu phố cổ, khu di tích hay một số tuyến phố có quy chế kiến trúc, màu mặt tiền có thể phải theo quy định. Hỏi chính quyền địa phương trước khi sơn.

Góc nhìn hôm nay

• Bài tập trước khi chọn màu: đặt ảnh ngôi nhà của bạn cạnh ảnh cảnh vật xung quanh, cắt năm mảnh màu lớn nhất từ ảnh cảnh vật. Màu tường nên đứng được cạnh năm mảnh ấy mà không lấn chúng.
• Học từ làng cũ: những làng cổ, phố cũ nơi bạn sống là bảng màu đã được thời gian thử nghiệm. Mái ngói, tường vôi, đá ong, gỗ — hãy chụp và giữ lại làm tham khảo.
• Đọc thêm: sách về màu sắc trong kiến trúc và cảnh quan; tài liệu kỹ thuật của các hãng sơn về sơn ngoại thất, độ bền màu, khả năng chống rêu mốc.